LiveChessشطرنج فارسی
ورود ثبت‌نام
مقاله

آموزش شطرنج از صفر برای مبتدیان — قوانین، چیدمان و حرکت مهره‌ها

⊕ 2026-07-15 ⏱ 2 دقیقه مطالعه نویسنده: LiveChess
آموزش شطرنج از صفر برای مبتدیان — قوانین، چیدمان و حرکت مهره‌ها

آموزش شطرنج را از همین‌جا شروع کنید! در این راهنمای کامل، قوانین شطرنج، چیدمان مهره‌ها و نحوهٔ حرکت مهره‌های شطرنج را قدم‌به‌قدم و به زبان ساده یاد می‌گیرید تا بتوانید همین امروز اولین بازی شطرنج آنلاین خود را انجام دهید.

صفحه و چیدمان اولیهٔ شطرنج

صفحهٔ شطرنج ۶۴ خانه (۸×۸) دارد. قانون طلایی چیدمان: «خانهٔ سفید سمت راستِ هر بازیکن». ردیف اول مهره‌های سنگین و ردیف دوم هشت پیاده قرار می‌گیرد. وزیر همیشه روی رنگ خودش می‌نشیند (وزیر سفید روی خانهٔ سفید).

حرکت مهره‌های شطرنج

  • پیاده: یک خانه به جلو (در حرکت اول اختیاری دو خانه)، و ضربه به‌صورت اریب.
  • رخ (قلعه): افقی و عمودی، هر تعداد خانه.
  • اسب: حرکت L شکل؛ تنها مهره‌ای که از روی مهره‌ها می‌پرد.
  • فیل: اریب، هر تعداد خانه.
  • وزیر: قوی‌ترین مهره؛ ترکیب رخ و فیل.
  • شاه: یک خانه در هر جهت.

ارزش تقریبی مهره‌ها

مهرهارزش
پیاده۱
اسب۳
فیل۳
رخ۵
وزیر۹

حرکت‌های ویژه

  • قلعه‌روی (Castling): جابه‌جایی هم‌زمان شاه و رخ برای ایمن‌کردن شاه.
  • آن‌پاسان (En passant): ضربهٔ ویژهٔ پیاده به پیادهٔ حریف.
  • ترفیع (Promotion): پیاده‌ای که به انتهای صفحه برسد به وزیر (یا مهرهٔ دلخواه) تبدیل می‌شود.

کیش، مات و پات

کیش یعنی شاه تهدید شده است، مات یعنی راه فراری نیست (پایان بازی)، و پات یعنی بازیکنی حرکت مجاز ندارد ولی کیش هم نیست؛ نتیجه مساوی است.

حالا وقت تمرین است! وارد LiveChess شوید و اولین بازی خود را با یک حریف هم‌سطح یا با کامپیوتر شروع کنید.